Hiện nay, vấn đề ngày nghỉ của người giúp việc đã được quy định và hướng dẫn trong luật. Vì vậy, các gia đình sử dụng lao động giúp việc, hay bản thân người giúp việc đi làm, cũng nên nắm được thông tin, để tránh các vấn đề mẫu thuẫn, không đồng nhất về sau.
Quy định về ngày nghỉ, giờ nghỉ của người giúp việc hiện nay
Người giúp việc gia đình cũng là người lao động và được pháp luật bảo đảm quyền nghỉ ngơi trong quá trình làm việc. Điều này áp dụng cả với người giúp việc theo giờ và người giúp việc ăn ở tại nhà chủ.
Trong thực tế, công việc giúp việc gia đình có tính chất khá đặc thù. Người chăm trẻ, chăm người già hoặc chăm người bệnh có thể phải hỗ trợ gia đình vào nhiều thời điểm khác nhau trong ngày. Tuy nhiên, việc người lao động ở lại nhà chủ không đồng nghĩa với việc phải làm việc liên tục cả ngày lẫn đêm.
Người giúp việc được nghỉ bao nhiêu giờ mỗi ngày?
Theo quy định dành cho lao động giúp việc gia đình, người sử dụng lao động phải bố trí để người giúp việc có ít nhất 8 giờ nghỉ trong mỗi 24 giờ liên tục.
Trong khoảng thời gian nghỉ đó phải có ít nhất 6 giờ nghỉ liên tục.
Quy định này đặc biệt đáng lưu ý đối với những công việc như giúp việc chăm trẻ nhỏ, chăm người cao tuổi hoặc chăm người bệnh tại nhà. Gia đình có thể cần người giúp việc hỗ trợ vào buổi tối hoặc ban đêm, nhưng vẫn cần bố trí thời gian nghỉ hợp lý cho người lao động.
Giúp việc chăm bé 24/24 được hiểu như thế nào?
Trong thực tế, nhiều gia đình sử dụng cách gọi giúp việc chăm bé 24/24. Cách gọi này chủ yếu nhằm chỉ hình thức người giúp việc ăn ở tại gia đình và đồng hành trong quá trình chăm sóc trẻ.
Điều đó không có nghĩa người giúp việc phải làm việc liên tục 24 giờ mỗi ngày.
Ví dụ, nếu trẻ ngủ vào ban đêm thì người giúp việc cũng cần có khoảng thời gian nghỉ. Trường hợp thường xuyên phải thức dậy pha sữa, thay bỉm, ru trẻ hoặc chăm trẻ khi trẻ quấy khóc, gia đình và người giúp việc nên thống nhất rõ ngay từ đầu về công việc ban đêm và thời gian nghỉ bù.
Xem thêm: Lương của người giúp việc hiện nay
Người giúp việc được nghỉ bao nhiêu ngày trong tháng?
Về thời gian nghỉ hằng tuần, người lao động về nguyên tắc được bố trí ít nhất 24 giờ nghỉ liên tục mỗi tuần.
Ngày nghỉ không nhất thiết phải là Chủ nhật. Gia đình và người giúp việc có thể thống nhất ngày nghỉ phù hợp với nhu cầu công việc của hai bên.
Đối với những công việc có tính chất đặc thù khiến việc bố trí nghỉ cố định từng tuần gặp khó khăn, người sử dụng lao động phải bảo đảm người lao động được nghỉ bình quân ít nhất 4 ngày trong một tháng.
Ví dụ, hai bên có thể thống nhất người giúp việc nghỉ 4 ngày mỗi tháng và lựa chọn ngày nghỉ cụ thể dựa trên lịch sinh hoạt của gia đình.
Ngày nghỉ và cách bố trí ngày nghỉ nên được thỏa thuận rõ ngay khi bắt đầu công việc để hạn chế mâu thuẫn sau này.
Thời gian làm việc của người giúp việc được quy định thế nào?
Về nguyên tắc chung, thời giờ làm việc bình thường của người lao động không quá 8 giờ trong một ngày và 48 giờ trong một tuần.
Nếu người sử dụng lao động bố trí thời gian làm việc theo tuần thì thời gian làm việc trong một ngày có thể cao hơn, nhưng vẫn phải tuân thủ giới hạn thời gian làm việc theo quy định.
Đối với người giúp việc ăn ở tại nhà chủ, việc xác định thời gian làm việc có thể phức tạp hơn so với lao động tại doanh nghiệp bởi công việc thường xen kẽ với thời gian nghỉ.
Chẳng hạn, một người giúp việc có thể nấu ăn buổi sáng, nghỉ một khoảng thời gian, tiếp tục dọn dẹp vào buổi trưa rồi hỗ trợ gia đình vào buổi chiều. Vì vậy, hai bên nên thống nhất cụ thể những khung giờ chính mà người giúp việc phải thực hiện công việc.
Người giúp việc có được nghỉ giữa giờ không?
Người lao động làm việc từ 6 giờ trở lên trong một ngày được bố trí thời gian nghỉ giữa giờ theo quy định.
Thông thường, thời gian nghỉ giữa giờ tối thiểu là 30 phút liên tục đối với công việc ban ngày. Nếu làm việc vào ban đêm, thời gian nghỉ giữa giờ tối thiểu là 45 phút liên tục.
Với nghề giúp việc gia đình, thời gian nghỉ có thể được bố trí linh hoạt hơn tùy đặc điểm công việc. Ví dụ, người chăm trẻ có thể nghỉ khi trẻ ngủ hoặc người giúp việc nhà có thể nghỉ giữa các khung giờ nấu ăn, dọn dẹp.
Người giúp việc có được nghỉ lễ, Tết không?
Người giúp việc gia đình là người lao động nên cũng thuộc đối tượng được hưởng chế độ nghỉ lễ, Tết theo quy định của pháp luật lao động.
Người lao động Việt Nam hiện được nghỉ hưởng nguyên lương trong các ngày lễ, Tết theo quy định, bao gồm Tết Dương lịch, Tết Âm lịch, Giỗ Tổ Hùng Vương, ngày Giải phóng miền Nam 30/4, ngày Quốc tế Lao động 1/5 và Quốc khánh.
Tổng số ngày nghỉ lễ, Tết theo quy định hiện hành là 11 ngày trong một năm.
Trường hợp gia đình có nhu cầu người giúp việc tiếp tục làm việc vào ngày lễ hoặc ngày Tết thì hai bên cần trao đổi, thống nhất trước và thực hiện chế độ tiền lương phù hợp với quy định về làm việc trong ngày nghỉ lễ.
Người giúp việc có được nghỉ phép năm không?
Ngoài thời gian nghỉ hằng tuần và nghỉ lễ, Tết, người giúp việc còn có quyền được nghỉ hằng năm nếu đáp ứng điều kiện về thời gian làm việc.
Người lao động làm việc đủ 12 tháng cho một người sử dụng lao động trong điều kiện bình thường được nghỉ 12 ngày làm việc hưởng nguyên lương mỗi năm.
Nếu thời gian làm việc chưa đủ 12 tháng thì số ngày nghỉ hằng năm được tính tương ứng với thời gian người lao động đã làm việc.
Cần phân biệt rõ ngày nghỉ hằng tuần và ngày nghỉ phép năm là hai chế độ khác nhau. Việc người giúp việc được bố trí 4 ngày nghỉ trong một tháng không có nghĩa là đã thay thế cho chế độ nghỉ phép năm.
Tóm tắt quy định về thời gian nghỉ của người giúp việc
| Nội dung | Quy định cơ bản |
|---|---|
| Nghỉ trong ngày | Ít nhất 8 giờ trong 24 giờ liên tục |
| Thời gian nghỉ liên tục | Ít nhất 6 giờ liên tục |
| Nghỉ hằng tuần | Ít nhất 24 giờ liên tục |
| Trường hợp khó bố trí nghỉ từng tuần | Bình quân ít nhất 4 ngày nghỉ trong một tháng |
| Thời gian làm việc bình thường | Không quá 8 giờ một ngày và 48 giờ một tuần |
| Nghỉ lễ, Tết | 11 ngày hưởng nguyên lương theo quy định hiện hành |
| Nghỉ hằng năm | Thông thường 12 ngày làm việc nếu làm đủ 12 tháng |
Thực tế ngày nghỉ của người giúp việc nên thỏa thuận thế nào?
Đặc điểm của nghề giúp việc là thời gian làm việc phụ thuộc khá nhiều vào sinh hoạt của từng gia đình. Vì vậy, bên cạnh những quyền nghỉ ngơi được pháp luật quy định, gia đình và người giúp việc nên thống nhất rõ lịch làm việc ngay từ đầu.
Đối với người giúp việc nhà, hai bên có thể thống nhất giờ bắt đầu công việc, thời gian nghỉ trưa, giờ kết thúc công việc và các ngày nghỉ trong tháng.
Đối với người chăm trẻ, cần làm rõ trẻ ngủ với bố mẹ hay ngủ cùng người giúp việc. Nếu người giúp việc phải chăm trẻ cả ban đêm thì cũng cần tính đến thời gian nghỉ vào ban ngày.
Với giúp việc chăm người già hoặc người bệnh, đặc biệt là những trường hợp cần có người túc trực thường xuyên, gia đình càng nên thống nhất rõ khung thời gian trực, thời gian nghỉ và người thay thế khi người giúp việc nghỉ.
Thỏa thuận rõ ràng về giờ làm việc, giờ nghỉ, ngày nghỉ và công việc phát sinh ngay từ đầu sẽ giúp cả gia đình và người giúp việc hiểu đúng trách nhiệm của mình, đồng thời hạn chế những tranh cãi trong quá trình làm việc.
Kết luận
Người giúp việc gia đình dù làm theo giờ hay ăn ở tại nhà chủ đều có quyền được nghỉ ngơi theo quy định của pháp luật lao động. Đặc biệt, người giúp việc cần được bảo đảm thời gian nghỉ trong ngày, nghỉ hằng tuần, nghỉ lễ, Tết và nghỉ hằng năm khi đủ điều kiện.
Đối với những công việc đặc thù như chăm bé, chăm người già hoặc chăm người bệnh, lịch làm việc có thể linh hoạt theo nhu cầu thực tế. Tuy nhiên, khái niệm làm việc hoặc chăm sóc 24/24 không nên được hiểu là người lao động phải làm việc liên tục cả ngày lẫn đêm.
Cách phù hợp nhất là gia đình và người giúp việc thống nhất cụ thể thời gian làm việc và nghỉ ngơi ngay từ đầu, đồng thời ghi rõ những nội dung này trong thỏa thuận hoặc hợp đồng lao động.
